member of
Pages Navigation Menu
http://www.reportaz.biz/wp-content/uploads/2012/11/sk_sailing486x60.jpg

Ενδοσχολική βία

Η κοινωνία αποτελεί ένα δυναμικό και διαρκώς μεταλλασσόμενο σύστημα, το οποίο επηρεάζει και επηρεάζεται από τα μέλη της. Οι άνθρωποι που εντάσσονται μέσα σε ένα κοινωνικό σύνολο βρίσκουν πολλούς και διαφορετικούς τρόπους σκέψης και έκφρασης, με έναν από αυτούς να είναι και  η ελεύθερη βία και επιθετικότητα. Είναι επόμενο, λοιπόν, οι δομές και τα χαρακτηριστικά της κοινωνίας, όπως εν προκειμένω η βία και η επιθετικότητα, να εμφανίζονται σε μικρότερα ή μεγαλύτερα ποσοστά μέσα στο χώρο του σχολείου, ο οποίος θεωρείται πρωτογενής φορέας κοινωνικοποίησης του ατόμου.

Η εμφάνιση της βίας στα σχολεία δεν είναι ένα πρόσφατο φαινόμενο, αλλά στις μέρες μας έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις. Στη διεθνή βιβλιογραφία θα συναντήσουμε συχνά τους όρους «σχολικός εκφοβισμός» (αγγλ. «bullying») και «θυματοποίση» , οι οποίοι χρησιμοποιούνται για να ορίσουν μία κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη, απρόκλητη, συστηματική και επαναλαμβανόμενη βία και επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου σε μαθητές από συμμαθητές ή συνομιλήκους, εντός και εκτός σχολείου.

Σε αυτό το σημείο, κρίνεται αναγκαίο να αποσαφηνίσουμε ότι με τον όρο σχολικό εκφοβισμό δεν εννοούμε μια διαμάχη – σύγκρουση μεταξύ δύο μαθητών ή ένα πείραγμα προς κάποιον συμμαθητή που γίνεται σε συγκεκριμένο χρόνο, δεν έχει συνέχεια και δεν επηρεάζει τη συναισθηματική κατάσταση των παιδιών. Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού ξεχωρίζει για την έντασή του, τη διάρκειά του, την ανισορροπία μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών και τη συναισθηματική επίδραση που έχει πάνω στα παιδιά. Με ποιους όμως τρόπους εκδηλώνεται ο σχολικός εκφοβισμός;

Το bullying μπορεί να πάρει διάφορες μορφές,  όπως είναι ο λεκτικός εκφοβισμός (κοροϊδία, διακρίσεις, σεξουαλικά σχόλια), ο κοινωνικός εκφοβισμός (διάδοση φημών, απομόνωση από την ομάδα, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων), ο σωματικός εκφοβισμός (χτυπήματα, κλωτσιές, σπρωξίματα) και ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός (εκβιασμός μέσω διαδικτύου, μέσω τηλεφωνικών μηνυμάτων). Σύμφωνα με στατιστικές μελέτες, τα αγόρια χρησιμοποιούν περισσότερο τη σωματική βία, ενώ η λεκτική βία έιναι πιο συχνή ανάμεσα στα κορίτσια. Ας δούμε όμως λίγο πιο αναλυτικά τα χαρακτηριστικά του θύματος και του θύτη.

Τα θύματα του σχολικού εκφοβισμού είναι συνήθως παιδιά εσωστρεφή και ανασφαλή με ιδιαίτερα χαμηλή αυτοεκτίμηση, δεν ενστερνίζονται τη χρήση της  βίας και δεν αντεκδικούνται όταν προσβάλλονται ή υφίστανται επίθεση. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, τα θύματα διαφέρουν από τα κοινωνικά πρότυπα και αυτή η διαφορά τους είναι γνωστή και αντιληπτή από τους υπόλοιπους. Σε καταστάσεις εκφοβισμού, τα παιδιά αυτά δείχνουν να αποδέχονται παθητικά τη βία, νιώθουν έντονο άγχος και φόβο, αρνούνται να κοινοποιήσουν το γεγονός ενώ συχνά εμφανίζουν και συμπτώματα σχολικής άρνησης.

Στον αντίποδα τώρα, τα παιδιά – θύτες εμφανίζονται να έχουν ελάχιστο άγχος και ανασφάλεια, ενώ συνήθως έχουν διογκωμένη αυτοεικόνα. Οι θύτες έχουν την ανάγκη να κυριαρχούν και να έχουν τον έλεγχο, αδυνατούν να διαχειριστούν τις παρορμήσεις τους και φαίνεται να ικανοποιούνται με την πρόκληση πόνου. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι αδιαφορούν πλήρως για τα θύματά τους, αποποιούμενοι κάθε ευθύνη, και επιπρόσθετα δεν δείχνουν να διακατέχονται από κανένα ενοχικό συναίσθημα.

Οι συνέπειες του σχολικού εκφοβισμού είναι δραματικές, μιας και επηρεάζουν τη ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού.  Τα περισσότερα θύματα καταφέρνουν να «επιβιώσουν» από αυτές τις εμπειρίες, αλλά συχνά κουβαλούν τα «σημάδια» τους για μια ζωή. Ο καλύτερος τρόπος για την εξάλειψη αυτού του φαινομένου είναι η πρόληψη. Είναι χρέος της πολιτείας  να δημιουργήσει κατάλληλα προγράμματα ενημέρωσης για την ενδοσχολική βία τόσο για τους εκπαιδευτικούς όσο και για τους γονείς, και επιπλέον να στελεχώσει τις εκπαιδευτικές περιφέρειες με ειδικούς ψυχικής υγείας, ώστε να παρεμβαίνουν στην αντιμετώπιση ψυχοκοινωνικών προβλημάτων κάθε φορά που αυτά εκδηλώνονται στη σχολική πραγματικότητα.

Πέρα όμως από την κρατική μέριμνα, αυτό που θεωρώ ότι είναι το πιο σημαντικό είναι να μιλήσουμε ανοιχτά για το πρόβλημα του σχολικού εκφοβισμού. Πρέπει επιτέλους, σαν κοινωνία να σταματήσουμε να κρύβουμε τα προβλήματά μας, να τα αποδεχτούμε και να επιζητήσουμε τις κατάλληλες λύσεις. Κανένα θετικό αποτέλεσμα δεν θα υπάρξει εάν δε μάθουμε να «φωτίζουμε» όσα μας φοβίζουν. Κι ας μη ξεχνάμε ότι, στον αγώνα κατά της βίας, η σιωπή δεν επέφερε ποτέ καμία αλλαγή!

από την Πηνελόπη Ζουμπουρλή

πηγή: www.ntelalis.net

Leave a Comment

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *