member of
Pages Navigation Menu

Η Ευρώπη του ολοκληρωτισμού και της παντοτινής απολυταρχίας

 

 

 

του Όθωνα Κουμαρέλλα*

Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αυτή δημιουργήθηκε «για να τεθεί τέλος στους συχνούς και αιματηρούς πολέμους μεταξύ των γειτονικών χωρών που κατέληξαν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», ενώ αποτελεί την πραγμάτωση του οράματος εμπνευσμένων ηγετών που: «…ενέπνευσαν τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην οποία ζούμε σήμερα. Χωρίς την ενεργητικότητα και την κινητοποίησή τους, δεν θα κυριαρχούσε η ειρήνη και η σταθερότητα που θεωρούμε δεδομένη στον κόσμο που ζούμε. Από αντιστασιακοί μέχρι δικηγόροι, οι ιδρυτές της ΕΕ συνιστούσαν μια ποικιλόμορφη ομάδα ανθρώπων με κοινά ιδανικά: μια ειρηνική, ενωμένη και ευημερούσα Ευρώπη». (http://europa.eu/about-eu/eu-history/index_el.htm). Στη συνέχεια παρατίθενται τα ονόματα και τα βιογραφικά των εν λόγω «εμπνευσμένων» ηγετών, όπως του Κόνραντ Αντενάουερ, του Γιόζεφ Μπεχ και άλλων.

Αντιπαρερχόμενοι τα «περί ειρήνης και σταθερότητας που θεωρείται δεδομένη στον κόσμο που ζούμε», με τη Μέση Ανατολή να φλέγεται και τον πόλεμο να εξαπλώνεται, στις μέρες μας, από το Αφγανιστάν μέχρι τη Βόρεια Αφρική και απ’ εκεί μέχρι την Ουκρανία, με την άμεση συμμετοχή των κρατών μελών της Ε.Ε., διαπιστώνεται η εμφανής προσπάθεια να παρουσιαστεί -σε πληθώρα ανάλογων κειμένων-, ότι η Ε.Ε. είναι αποκύημα του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου και προκειμένου να επικρατήσει η ειρήνη, η δημοκρατία και τελικά η ευημερία για το σύνολο των ευρωπαίων πολιτών. Ότι αποτελεί, επίσης, αποτέλεσμα της άοκνης προσπάθειας ανθρώπων με υψηλά ιδανικά, οραματιστών, ανθρωπιστών και ειρηνιστών, που δεν είχαν και δεν έχουν καμία σχέση με οικονομικά συμφέροντα και με ηγεμονικές βλέψεις σε βάρος των κρατών και των λαών που ενεπλάκησαν -ηθελημένα, ή αθέλητα-, σε αυτή τη διαδικασία ενοποίησης. Εντύπωση μάλιστα προκαλεί, ότι έχουν σταδιακά εξαφανιστεί από κάθε επίσημη πηγή, όλα εκείνα τα στοιχεία του βιογραφικού μερικών τουλάχιστον από τα εν λόγω πρόσωπα, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν μελανά σημεία και να δημιουργήσουν προβληματισμούς ως προς τις σκοπιμότητες που εξυπηρετούσαν, όπως λόγου χάρη η σχέση ορισμένων εξ αυτών με το ναζιστικό καθεστώς της Γερμανίας την περίοδο του 3ου Ράιχ.

«….Οι σύγχρονοι ευρωπαίοι ιστορικοί παραδόξως αποσιωπούν, ή υποβαθμίζουν την ισχυρή προώθηση της ιδέας της ενωμένης Ευρώπης από τη ναζιστική ιδεολογία, τακτική και στρατηγική. Και βέβαια εκτός από την αποσιώπηση της ναζιστικής συνεισφοράς, η ευρωπαϊκή ιδέα αντιμετωπίζεται σαν μια «καθαρή» ιδέα, ενώ οι παραγωγικές και ταξικές σχέσεις αποσιωπούνται…..»[1]

Έτσι, είναι πολύ δύσκολο να βρει κανείς κείμενα και ντοκουμέντα τουλάχιστον στις επίσημες πηγές της ΕΕ, που να αναφέρονται ευθέως και αναλυτικά στο τι είχε προηγηθεί, από πού πήγασε η μεγάλη ιδέα της ευρωπαϊκής ενοποίησης και αν υπήρξαν και στο παρελθόν ανάλογες προσπάθειες, λιγότερο, ή περισσότερο επιτυχημένες και που αυτές οδήγησαν. Σαν κάτι θέλουν να κρύψουν με όλα αυτά και την αποσιώπηση τμημάτων της ίδιας της ευρωπαϊκής ιστορίας μέχρι την δημιουργία της Ένωσης υπό την αρχική μορφή της ως Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα, που ιδρύθηκε το 1950.

Μέρος 1ο Η προϊστορία

1. Η Ευρώπη του Καρλομάγνου

Όμως είναι γνωστό, ότι η ιδέα μιας ένωσης όλων των ευρωπαϊκών ολιγαρχιών υπήρξε ήδη πολλούς αιώνες πριν, στα βάθη του Μεσαίωνα, από την εποχή που η δυτική ρωμαϊκή αυτοκρατορία αποσπάστηκε από την βυζαντινή ανατολική αυτοκρατορία, με το Βατικανό να ενθαρρύνει ενοποιητικές διαδικασίες προκειμένου να επιβάλει -μέσω ελεγχόμενων από το ίδιο ηγεμόνες- την κοσμική του εξουσία.

Πόλεμοι, λεηλασίες, σφαγές, εξανδραποδισμοί ολόκληρων πληθυσμών έγιναν στη προσπάθεια ηγεμόνων να επεκτείνουν και να ενώσουν υπό την εξουσία τους ολόκληρη την ήπειρο, υπό τις ευλογίες του Πάπα.

Η πρώτη όμως ολοκληρωμένη προσπάθεια τέτοιας ενοποίησης ήλθε με τον Καρλομάγνο, ο οποίος θεωρείται και ο αρχικός εμπνευστής της ενωμένης Ευρώπης υπό το γερμανικό έλεγχο[2]. Αυτός είναι που το 800 μ.Χ. στέφθηκε από τον Πάπα Λέοντα Γ΄ την ημέρα των Χριστουγέννων στην Παλιά Βασιλική του Αγίου Πέτρου αυτοκράτορας και κατάφερε δια πυρός και σιδήρου να ενώσει τεράστιες περιοχές της Ευρώπης με πρωτεύουσα το σημερινό Άαχεν της Γερμανίας.

2. Η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Γερμανικού Έθνους – τα Ράιχ και η Ιερά Συμμαχία

Η προσπάθεια του Καρλομάγνου, μολονότι φάνηκε να ακυρώνεται με το θάνατό του, βρήκε στην συνέχεια τη συνέχισή της, όταν το 962 στέφθηκε αυτοκράτορας (Kaiser), ο Όθων Α΄ ο Μέγας, δημιουργώντας την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Γερμανικού Έθνους (Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae), που απετέλεσε μέχρι το 1806 το 1ο γερμανικό Ράιχ (αυτοκρατορία).

Όμως, οι φιλοδοξίες τοπικών ηγεμόνων που αμφισβητούσαν την επικυριαρχία της αυτοκρατορίας, η Αναγέννηση, η εμφάνιση νέων κοινωνικών στρωμάτων που διεκδικούσαν τη δική τους αυτόνομη παρουσία και συμμετοχή στις δομές της εξουσίας, οι έντονες θρησκευτικές διαμάχες και οι έριδες, έφεραν πολλές φορές διασπάσεις, επανενώσεις, πολέμους και σφαγές και εμπόδισαν έτσι τη δημιουργία ενός ενιαίου κυριαρχικού κράτους υπό τη γερμανική αιγίδα σε ολόκληρη την επιφάνεια της ηπειρωτικής Ευρώπης. Παρ’ όλα αυτά ο οίκος των Αψβούργων κατάφερε να κυριαρχήσει για αιώνες σε εκτεταμένες περιοχές της Ευρώπης από την Αυστρία, μέχρι την Ισπανία και τις κάτω χώρες. Η ενοποίηση όμως ποτέ δεν ολοκληρώνονταν, μολονότι η προσπάθεια ήταν αέναη για τη συνένωση των πάσης φύσεως ολιγαρχιών προκειμένου να αντιμετωπιστούν από κοινού οι κίνδυνοι που έφερναν μαζί τους οι ολοένα αυξανόμενες αλλαγές στις μεθόδους παραγωγής και η χρήση νέων και εξελιγμένων για την εποχή τους εργαλείων. Κοινωνικές εξελίξεις και αντίστοιχες στη παραγωγή, που αργά αλλά σταθερά κατέληξαν στη βιομηχανική επανάσταση, αλλά και τη γαλλική επανάσταση που έφερε με τη σειρά της στο προσκήνιο την αστική τάξη και συνέτεινε στη δημιουργία των επί μέρους εθνικών κρατών. Έτσι, το 1806 καταλύεται το 1ο Ράιχ, όταν στις 6 Αυγούστου ο Φραγκίσκος Β’ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ηττάται στο Αούστερλιτς από το Ναπολέοντα Βοναπάρτη. Οι ναπολεόντειοι πόλεμοι δεν υπήρξαν ως προσπάθεια «εξαγωγής» της γαλλικής επανάστασης, αλλά μια ακόμα αποτυχημένη προσπάθεια ευρωπαϊκής ενοποίησης υπό τη κηδεμονία της Γαλλίας αυτή τη φορά.

Όμως λίγα χρόνια αργότερα, αμέσως μετά την ήττα του Ναπολέοντα στις 18 Ιουνίου του 1815 στο Βατερλό και την υπογραφή της 2ης συνθήκης του Παρισιού, το Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου συνήφθη τριμερής συνθήκη μεταξύ των Αυτοκρατόρων Αλεξάνδρου Α΄ της Ρωσίας, Φραγκίσκου Α’ της Αυστρίας και του Βασιλέα Φρειδερίκου Γουλιέλμου Γ΄ της Πρωσίας, την οποία συνομολόγησαν και υπέγραψαν αυτοπροσώπως, στο Παρίσι. Στη συμμαχία αυτή προσχώρησε τον ίδιο χρόνο και η Αγγλία, ενώ με την επιμέρους λεγόμενη συνθήκη «Αιξ λα Σαπέλ» του 1818 προσχώρησε και η Γαλλία. Έτσι δημιουργήθηκε η λεγόμενη Ιερά Συμμαχία, που θεωρείται από πολλούς ως ο αδιαμφισβήτητος προπομπός της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Την πρωτοβουλία της σύναψης αυτής της συνθήκης είχε πρώτος ο Τσάρος Αλέξανδρος Α’, η δε ονομασία «Ιερά» οφείλεται στην αρχική πρόθεσή του όπως επιτύχει την -όπως αποκαλούσε ο ίδιος- εν «χριστιανική αλληλεγγύη» συνένωση των ευρωπαϊκών χωρών, των ορθοδόξων, των καθολικών, καθώς και των προτεσταντών.

Διαβάστε τη συνέχεια αυτής της εξαιρετικής και μοναδικής ίσως εργασίας

Leave a Comment

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *